Warszawa, dnia 28 października 2004 r. 

Opinia prawna 
dot. art. 3 i 4 w zw. z art. 61 projektu  ustawy o zmianie ustawy o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów oraz o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych
(druk sejmowy nr 2084)

W omawianym projekcie zaproponowano nowe brzmienie art. 61 ust. 1: kto wykonuje zawód psychologa nie posiadając do tego prawa podlega karze ograniczenia wolności albo grzywny (brzmienie dotychczasowe: osoba, która świadczy usługi psychologiczne, nie mając prawa wykonywania zawodu psychologa, 
podlega karze ograniczenia wolności albo grzywny). 
Przepis ten pozostaje w ścisłym związku z art. 3 i 4 ustawy, zgodnie z którymi zawód psychologa może wykonywać osoba, która spełnia wymagania określone niniejszą ustawą (art. 3, nie nowelizowany). 
Art. 4 określa, co rozumie się przez wykonywanie zawodu psychologa. Zgodnie z brzmieniem ust. 1 jest to świadczenie usług psychologicznych, których przykłady są wymienione w punktach 1-5 (użycie zwrotu: w szczególności wskazuje, że mogą być także inne sposoby świadczenia tych usług). Nowelizuje się brzmienie  ustępu 2 wyłączając z wykonywania zawodu prowadzenie badań w innych dziedzinach nauki niż psychologia prowadzonych przez osoby nie posiadające wpisu na listę psychologów. 
Nadal jednak brak jest dokładnego określenia na czym polega świadczenie usług psychologicznych: określenie w art. 4 ust. 1 pkt 2 “opiniowanie” czy pkt 3 “orzekanie”  jest bardzo nieprecyzyjne. 
Art. 61 ust. 1 penalizuje jednak bezprawne wykonywanie zawodu, dlatego art. 4 musi być bardzo precyzyjny  - zakazy karne muszą być określone ściśle (nullum crimen sine lege certa). Przepis ten ma także związek z treścią art. 7 (nienowelizowanego), który stanowi, że prawo wykonywania zawodu psychologa powstaje z chwilą dokonania wpisu na listę psychologów Regionalnej Izby Psychologów. Przepis karny powoduje, iż za wykonywanie zawodu czyli świadczenie usług psychologicznych bez tego  wpisu grozi kara. Jednak nieprecyzyjność pojęcia “świadczenie usług psychologicznych” (np. zwrot: udzielanie pomocy psychologicznej) powoduje też niedokładnie określenie czynu, za który grozi kara. Należy zwrócić uwagę, że wszystkie elementy czynu zabronionego (jego znamiona), jak i grożące za jego popełnienie kary muszą być określone w samej ustawie, i to w sposób kompletny, precyzyjny i jednoznaczny (tak: Trybunał Konstytucyjny w postanowieniu z 25 września 1991 r., S 6/91 i z 13 czerwca 1994 r. S 1/94). 
Zgodnie z  “Zasadami  techniki prawodawczej”  przepisy ustawy powinny być  redagowane tak, aby dokładnie i w sposób zrozumiały dla adresatów zawartych w nich norm wyrażały intencje prawodawcy. Art. 61 w kontekście art. 3 i 4 ustawy tego wymogu nie spełnia. 

Sporządziła: Joanna M. Karolczak, radca prawny